TikTok, Instagram Reels සහ YouTube Shorts වැනි කෙටි වීඩියෝ (Short-form videos) නැරඹීම හරහා මිනිස් මොළයේ කොටස් අක්රිය වීමකට ලක්වන බවත්, එය දැඩි මානසික අවපීඩනයට (Depression) සහ විඩාවට (Burnout) හේතු වන බවත් නවතම පර්යේෂණයකින් අනාවරණය වී තිබෙනවා. 2026 වසරේදී NeuroImage විද්යාත්මක සඟරාවේ පළ කරන ලද, චීනයේ Zhejiang University හි පර්යේෂකයින් විසින් සිදුකළ මෙම අධ්යයනය සඳහා සාමාන්ය වයස අවුරුදු 23 ක් වන තරුණ තරුණියන් 56 දෙනෙකු යොදාගෙන ඇති අතර, එහිදී ඔවුන් තත්පර 30 ට අඩු වීඩියෝ නරඹන අතරතුර fMRI තාක්ෂණය හරහා ඔවුන්ගේ මොළයේ ක්රියාකාරීත්වය පරීක්ෂාවට ලක් කර තිබෙනවා.
එහිදී පර්යේෂකයින් නිරීක්ෂණය කර ඇත්තේ, ඔවුන් වඩාත් කැමති වීඩියෝ නරඹන විට අවධානය, තීරණ ගැනීම සහ ආවේග පාලනය කිරීම සඳහා වැදගත් වන මොළයේ dACC සහ dlPFC යන කොටස්වල ක්රියාකාරීත්වය සාමාන්ය මට්ටමට වඩා පහළ වැටෙමින් තාවකාලිකව අක්රිය වීමකට (Deactivation) ලක්වන බවයි. මෙම තත්ත්වය හේතුවෙන් ‘තවත් එක් වීඩියෝ එකක් පමණයි’ යන හැඟීමෙන් යුතුව තමන්ට නොදැනීම දිගින් දිගටම වීඩියෝ නැරඹීමට ඔවුන් පෙළඹෙන බවත්, කෙසේ වෙතත් වීඩියෝ නැරඹීම නැවැත්වීමෙන් පසු මෙය ස්ථිර අක්රිය වීමක් ලෙස මොළය තුළ නොපවතින බවත් එම වාර්තාවේ සඳහන් වනවා.
මීට අමතරව 2025 වසරේදී Psychological Bulletin හි පළ වූ, පුද්ගලයින් 98,000 කට ආසන්න පිරිසක් යොදාගනිමින් සිදුකළ තවත් දැවැන්ත පර්යේෂණයකට අනුව ද තහවුරු වී ඇත්තේ, මෙලෙස අධික ලෙස කෙටි වීඩියෝ නැරඹීමට ඇබ්බැහි වීම හරහා අවධානය අඩුවීම, මානසික ආතතිය, කාංසාව සහ මානසික අවපීඩනය වැනි තත්ත්වයන් ඉතා පහසුවෙන් වර්ධනය වන බවයි. ඒ අනුව මෙවැනි වීඩියෝ නැරඹීම සම්පූර්ණයෙන්ම නතර කිරීම අවශ්ය නොවුණත්, එය සීමාසහිතව සහ පාලනයකින් යුතුව සිදු කිරීම මානසික සෞඛ්යයට අතිශය වැදගත් බව වෛද්යවරුන් විසින් ලෝකවාසී ජනතාවට දැඩිව අවධාරණය කර සිටිනවා.
උපුටා ගැනීම : The Sri COM
