2026 ඔක්තෝබර් 22 වැනිදා Google DeepMind හි Maxim Neumann සහ Charlotte Stanton පළ කළ “Beyond Tree Cover: Mapping the World’s Forest Types” පර්යේෂණ නිවේදනයෙන්, ලොව පුරා වනාන්තර වර්ග මීටර් 10 × 10ක විභේදනයකින් හඳුනාගත හැකි Forest Typology (ForTy) 2020 නමැති AI Map එකක් හඳුන්වාදී තිබෙනවා. Google Research, World Resources Institute (WRI) සහ International Institute for Applied Systems Analysis (IIASA) සමඟ එක්ව සංවර්ධනය කළ මෙම පද්ධතිය මගින් මිනිස් ක්‍රියාකාරකම්වලින් වෙනස් නොවූ ස්වාභාවික වනාන්තර, නැවත ස්වාභාවිකව වර්ධනය වූ වනාන්තර, මිනිසුන් විසින් වගා කළ වනාන්තර, වාණිජ දැව වගාවන්, රබර් සහ පාම් තෙල් වැනි කෘෂිකාර්මික වගාවන් සහ අනෙකුත් භූමි ප්‍රදේශ ලෙස වර්ග හයක් හඳුනාගත හැකියි.
සාමාන්‍ය Satellite Maps මගින් වනාන්තරයක් පවතින බව හඳුනාගත හැකි වුවත්, පැරණි ස්වාභාවික වනාන්තරයක් සහ වාණිජ වගාවක් අතර වෙනස නිවැරදිව හඳුනාගැනීම අපහසුයි. උදාහරණයක් ලෙස, ස්වාභාවික වනාන්තරයක් කපා ඉවත්කර එම ස්ථානයේ Eucalyptus හෝ Oil Palm වගාවක් ආරම්භ කළත් Satellite Images තුළ එම ප්‍රදේශය නැවත කොළ පැහැයෙන් දිස්විය හැකියි. මෙම ගැටලුව විසඳීමට Google හි AlphaEarth Foundations AI තාක්ෂණය සහ විශේෂඥයන් හඳුනාගත් ස්ථාන මිලියන 1.7ක පමණ දත්ත භාවිත කර තිබෙනවා. ලොව පුරා ස්ථාන 9,100ක් ඇසුරින් සිදුකළ පරීක්ෂණවලදී, භූමි වර්ග හය හඳුනාගැනීම සඳහා 90.2%ක නිරවද්‍යතාවක් සහ ස්වාභාවික වනාන්තර අනෙකුත් භූමිවලින් වෙන්කර හඳුනාගැනීමට 94.8%ක නිරවද්‍යතාවක් ලබාගෙන තිබෙනවා.
මෙම AI Map එක 2020 වසර පදනම් කරගෙන නිර්මාණය කර ඇති අතර, 2017 සිට 2025 දක්වා වසරින් වසර වනාන්තර වෙනස්වීම් නිරීක්ෂණය කළ හැකි මූලික Time Series දත්ත පෙළක්ද නිකුත් කර තිබෙනවා. එමගින් වනාන්තරයක් විනාශ වූ බව පමණක් නොව, එම භූමිය පසුව වාණිජ දැව වගාවක් බවට පත්වූවාද, කෘෂිකාර්මික වගාවක් බවට පත්වූවාද, නැතහොත් ස්වාභාවිකව නැවත වර්ධනය වූවාද යන්නත් හඳුනාගත හැකියි. විශේෂයෙන් යුරෝපා සංගමයේ වන විනාශයට සම්බන්ධ නිෂ්පාදන පාලනය කිරීමේ නීති යටතේ Coffee, Cocoa, Palm Oil සහ දැව නිෂ්පාදනවල මූලාශ්‍ර පරීක්ෂා කිරීමට මෙම තාක්ෂණය වැදගත් විය හැකියි. ForTy Map එක සහ මූලික Time Series දත්ත Google Earth Engine හරහා නොමිලේ ලබාදී ඇති අතර, වන සංරක්ෂණය, ජෛව විවිධත්වය ආරක්ෂා කිරීම සහ වනාන්තර විනාශය නිරීක්ෂණය කිරීම සඳහා ඒවා භාවිත කළ හැකියි.
Red Bunny
